AMERIKANCI KOPIRALI IRANSKI DRON "ŠAHED 136" "Lukas" prvi put je snimljen u akciji, imaju ih mnogo! Ovo je moguća prekretnica u RATU sa Iranom?! (FOTO/VIDEO)
Sjedinjene Američke Države počele su da koriste sopstvenu verziju niskobudžetne bespilotne letelice, direktno inspirisanu iranskim dronom "šahed" 136.
Radi se o borbenom dronu bez posade poznatom kao FLM 136 LUCAS, koji predstavlja američki odgovor u asimetričnom ratovanju dronovima, piše Euronews. Prvi snimak LUCAS-a u akciji, prema dostupnim informacijama, zabeležen je u Iraku.
Asimetrično ratovanje dronovima
Trenutni sukob u Iranu pokazuje promenjivu prirodu savremenog ratovanja, gde dominiraju bespilotne letelice, naročito one jeftine. Iranske oružane snage imaju odbrambeni budžet za 2025. godinu od oko 23 milijarde dolara, što je znatno manje od američkog vojno-industrijskog kompleksa vrednog 900 milijardi dolara.
Iran se zbog ove nesrazmere okrenuo asimetričnom ratovanju koristeći dronove, čime smanjuje vojnopolitički jaz. Najpoznatiji primer je napadački dron HESA "šahed" 136, autonomna letelica dizajnirana za samoubilačke napade, transportovana na kamionima.
Razvila ga je kompanija Shahed Aviation Industries, povezana s Iranskom revolucionarnom gardom, a cena jednog drona kreće se između 20.000 i 50.000 dolara.
Poređenja radi, američki raketni sistemi Patriot, koji se koristi za obaranje ovih dronova, koštaju čak 4 miliona dolara po komadu. Ova razlika u ceni ključna je za iransku strategiju - učiniti rat preskupim za protivnika.
Američki odgovor: FLM 136 LUCAS
Nekoliko američkih kompanija razvija jeftine dronove, a jedna od njih, Spektreworks iz Arizone, reverznim inženjeringom stvorila je FLM 136, poznat i kao LUCAS, koji se sada prvi put koristi protiv Irana.
Dron je predstavljen prošle godine i opisan je kao niskobudžetni borbeni sistem bez posade, upravljiv manjim timom, sposoban za autonomno poletanje i sletanje.
Dimenzijama je sličan "šahedu" 136 - dug je 3 metra i širok 2,5 metra, ali je lakši (81,5 kg u odnosu na 200 kg šaheda), što znači da nosi manji teret (18 kg u odnosu na 50 kg šaheda).
FLM 136 može izvoditi napade do šest sati unutar dometa od 444 nautičke milje, na visini do 4.500 metara. Pokreće ga motor s unutrašnjim sagorevanjem, postiže krstareću brzinu od 137 km/h i maksimalnu brzinu od 194 km/h. Cena mu je oko 35.000 dolara, što ga stavlja u isti cenovni rang kao šahed 136.
Preuzimanje vazdušne nadmoći
Dronove protiv Irana lansira jedinica američkog CENTCOM Task Force Scorpion Strike (TFSS), s jednosmernim samoubilačkim napadima, slično iranskim dronovima. Sposobnost Pentagona za dugoročne proizvodnje velikih količina jeftinih dronova smatra se ključnom prekretnicom u sukobu.
Američki ministar rata, Pit Hegset izjavio je da Iran "gubi nadmoć u dronovima" i da SAD imaju "potpunu vazdušnu dominaciju".
Podrška komercijalnog sektora
Dron je predstavljen u julu 2025. u Pentagonu, gde je 12 američkih proizvođača konkurisalo za ugovore o nabavci vojne opreme.
Predhodila je izvršna uredba predsednika Trampa - "Oslobađanje američke dominacije dronovima", s ciljem podsticanja komercijalnog i vojnog sektora bespilotnih letelica.
U decembru 2025., Ministarstvo rata SAD zatražilo je od industrije brzu i jeftinu isporuku 300.000 dronova. U industriju su se uključili i Trampovi sinovi, Erik i Donald Tramp Jr., podržavši spajanje s proizvođačem Powerus radi povećanja domaće proizvodnje.